Terug van één van zijn reizen bracht Charley Case een slang mee die hij verborgen hield in zijn buik. Zou het soms de Kundalini zijn? Opgerold onder de wervelkolom kan deze formidabele "energieboost" in één flits het bewustzijn activeren. Tot zover de anekdote, maar wees gerust: je hoeft zeker niet het hindoeïstische of boeddhistische jargon te beheersen om door te dringen tot de rijke, veelvormige wereld van de kunstenaar. Charley Case heeft niets weg van een new-agetheoreticus: zijn verwijzingen naar de eeuwenoude Indische cultuur zijn altijd handig doorspekt met humor en lichtheid. Zo neemt de parasiet, die uiteindelijk langs onderen zijn lichaam heeft verlaten, de vorm aan van een lichtslinger ("De terugkeer"). Elders blaast hij vroeger opzoekingswerk nieuw leven in. Zo wordt een personage met gespreide armen en benen, dat geïnspireerd is op de beroemde tekening van Leonardo da Vinci en eertijds een angstwekkend kruisigingsmotief opleverde, op verschillende manieren geherinterpreteerd als energetisch en geometrisch symbool. De slang vult de ruimte van beneden naar boven en maakt ze één. Boven aan de trap heeft de kunstenaar een "galactische Vortex" gecreëerd: aarde die in concentrische cirkels is aangebracht op het glas, waardoor het effect ontstaat van een immense röntgenfoto. Het wiel (chakra in het Sanskriet) loopt als rode draad door de tentoonstelling, zoals onder meer blijkt uit de gigantische muurschildering die de bezoeker verwelkomt. Deze spiraal, die bestaat uit een massa humanoïden die zowat het handelsmerk zijn van de artiest, bezorgt de muur nieuwe symbolische en denkbeeldige dimensies. In een geslaagde poging om een eerbiedwaardig genre te herscheppen, vervaardigde Charley Case ook twee tondi, die overspoeld worden door dezelfde menigte uitzinnige personages.
Hoe raadselachtig de titel van de tentoonstelling - waarnaar ook een reeks van twaalf nieuwe video's is genoemd - ook is, toch is hij wel degelijk letterlijk op te vatten: "NOW WON", het heden heeft het gehaald. Het gaat om een palindroom dat staat voor evenwicht. Terwijl zijn film (Entre) de dualiteit verkende en "Out of Time" komaf maakte met de gedachte van duur, wil Charley Case zich met "NOW WON" concentreren op het "hier en nu". "Als verleden en toekomst verdwijnen, kunnen we volop het heden omarmen". Deze hervonden eenheid wordt gesymboliseerd door de bol. In die zin zit heel de betekenis van de tentoonstelling samengebald in "Antenna Siesta". De installatie is rechtstreeks geïnspireerd op het voortaan beroemde "Nemawashi Cacahuète". Ze bestaat uit een halve bol in harde en doorschijnende kunststof, waaraan negen korte films zijn gelinkt die geprojecteerd worden in een rechthoekig blok van drie op drie. Terwijl de pinda aanzette tot organisch bewegen, nodigt "Antenna Siesta" uit tot herbronning door onbeweeglijk te blijven. Gezeten in kleermakerszit of opgerold in foetushouding belandt de toeschouwer precies tussen hemel en aarde, in een vervormde geluidsomgeving. Is al het ongeluk dat mensen overkomt, niet te verklaren doordat ze onmogelijk kunnen blijven stilzitten in een bol? "Antenna Siesta" werd opgesteld in een openbare ruimte (de Koninginnegalerij in Brussel) en lokte zeer uiteenlopende reacties uit. Ze werden geregistreerd door een verticaal geplaatste, discrete camera waarvan de beelden één van de negen vertoonde films vormen. Diogenes, die wellicht zijn wijsheid dankte aan zijn cirkelvormige woonst, ontmoet hier rioolarbeiders die uit de grond komen gekropen, en ook het zoontje van de kunstenaar, dat hij kort na zijn geboorte filmde door een vervormende bol. De montage is slechts schijnbaar willekeurig en plakt de beelden van een cobra in zijn mand op die van de halve bol waarin een bezoeker heeft plaatsgenomen.
De idee van twee-eenheid staat centraal in "NOW WON", meer als symbool van complementariteit (hoe problematisch die soms ook is) dan van dualiteit. In "Pi au Carré" ("Pi in het kwadraat") zoomt de camera in op de vingers van twee pianisten, een man en een vrouw, die een sonate voor vier handen van Rachmaninov aan het vertolken zijn. Elk van beide pianisten geeft zich daarbij volledig, maar blijft tegelijk in zijn eigen wereld; het is de muziek die beide werelden doet versmelten. Deze complementariteit vinden we ook terug in de talloze tekeningen en aquarellen die Charley maakte samen met zijn partner Ana. De vormeloze vlekken die zij op papier zet, vormt hij om tot amusante of angstwekkende beelden. De welhaast psychoanalytische of zelfs therapeutische dimensie van deze techniek is sprekend. De kunstenaar bestempelt de op die manier vervaardigde series als "orakels" waarin verleden en toekomst samensmelten tot het heden.
Zoals gewoonlijk werkte Charley Case hierbij samen met verschillende andere kunstenaars of technici. Zo zal één van zijn "orakels" in elektronische versie beschikbaar zijn op internet. De spectaculairste uitwisseling is echter ongetwijfeld het indrukwekkende drieluik dat hij maakte samen met schilder Robert Quint. Het kreeg de titel mee "Zeitenbummler", "de tijdwandelaar". De drie schilderijen zijn rechtstreeks geïnspireerd op "De Tuin der Lusten" van Jeroen Bosch en hebben een complexe beeldtaal waarbij de paradijsrivier zou kunnen verwijzen naar de Ganges. De deelnemers aan de "trance party" die wordt uitgebeeld in het bovendeel, lijken merkwaardig genoeg gedoemd tot de hel. Is deze interpretatie van Charley Case van de "Val van Icarus" van Bruegel een waarschuwing aan het adres van diegenen die te dicht bij de zon vliegen? Dit thema komt ook aan bod in een kortfilm die gedraaid werd met een super 8-camera in psychedelische kleuren. Daarin wil een sadhoe de voorbijgangers laten proeven van lokale hallucinogene specialiteiten en speelt hij met een menselijke schedel die op een paal is gespietst. Elders lijkt de dood zelf, die een onbedaarlijke lachbui krijgt, een mogelijke fatale trip door te maken. "En-transe" ("In trance"): zo luidt de titel van het portfolioboek met 24 litho's en zeven films, vergezeld van gedichten van Emmanuèle Sandron. Het boek, een publicatie van Bruno Robbe, wordt hier op een bijzondere manier gepresenteerd.
De "Babel tepee" die Charley Case heeft opgesteld in de galerij wordt traditioneel beschouwd als decor voor sjamanistische ceremonies. Hij verwijst onrechtstreeks naar Bosch en Bruegel omdat hij een thema belicht dat beide schilders na aan het hart lag. In hun dolle race naar de top veranderen de op het doek afgebeelde figuren geleidelijk in een vormeloze massa. Hun onvermijdelijke val wordt steeds duidelijker. De redding schuilt in het magische hier en nu dat de kunstenaar onvermoeibaar najaagt in zijn fotografisch werk: de wolkendrager, de duiker die "bevroren" is in het heden, terwijl zijn lichaam verandert in een bol, de onthoofde boeddha waarachter zich een kind verbergt.
Pierre-Yves Desaive
|
